Şi: Rakip değil ortak olmalıyız

ABD Başkanı Donald Trump'ın tarihi Çin ziyaretinde tarihi buluşma gerçekleşti. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşen Trump'a Pekin ziyaretinde ABD'li CEO'ların da eşlik etmesi, zirvenin önemini bir kat daha artırdı.

Çin ile ticaretin geliştirilmesini isteyen ABD'ye Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Çin'in kapılarının daha da açılacağını ve ABD şirketlerinin ülkede daha geniş fırsatlara sahip olacağına inandığını söyledi.

Görüşmede tarafların mutabık kaldığı en önemli konu Hürmüz Boğazı oldu. Beyaz Saray açıklamasına göre iki ülke, boğazın açık kalması konusunda anlaştı.

ABD ve Çin'in Hürmüz açıklamalarına paralel olarak İranlı Fars haber ajansı, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki yönetim protokolleri konusunda varılan anlaşmanın ardından bazı Çin gemilerinin boğazdan geçişine izin vermeye başladığını söyledi.

İran Devrim Muhafızları da 30'a yakın geminin Hürmüz'ü İran'ın izniyle 13 Mayıs akşamından beri geçtiğini duyurdu.

'DÜNYA TARİHİNİN EN ÖNEMLİ İLİŞKİLERİ'

ABD Başkanı Trump, ziyareti sırasında düzenlenen basın toplantısında konuştu. ABD Başkanı, son derece yapıcı görüşmeler gerçekleştirildiğini vurguladı.

İki ülke arasındaki ilişkinin tarihine değinen Trump, 'ABD ve Çin halkları arasındaki dostluk Amerika'nın kurulmasına kadar dayanır. Çin kıyılarına ilk giden misyonumuz 1784'te bu bölgeye ulaşmıştı. Bizim için yeni insanlar ifadesini kullanmışlardı ve bundan 250 yıl sonra iki ülke arasındaki ilişkinin dünya tarihinin en önemlilerinden birisi haline geldiğini söyleyebilirim.' dedi.

'ÇİN VE ABD RAKİP DEĞİL ORTAK OLMALI'

Karşılıklı saygının ilişkilerin esasını oluşturduğunu belirten Trump, 'En başından beri vatandaşlarımız karşılıklı olarak ortak bir saygı hissederler. Her iki tarafta da karşılıklı büyük bir saygı vebeğeni var. Çin ile karşılıklı saygımız halklarımızın muazzam potansiyelini yansıtıyor.' ifadelerini kullandı.

Çin lideri Şi ise ilişkilerin anahtarının karşılıklı saygı olduğunu vurgulayarak, 'Trump ve ben Çin-ABD ilişkilerinin dünyadaki en önemli ilişkiler olduğuna inanıyoruz. Çin ve ABD rakip değil, ortak olmalı.' dedi.

TRUMP'TAN Şİ'YE DAVET

ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Şi'yi 24 Eylül tarihinde Beyaz Saray'a davet etti.

Çin devlet televizyonu CCTV'ye göre, Şi, Elon Musk, Nvidia'dan Jensen Huang ve Apple'dan Tim Cook'un da aralarında bulunduğu CEO'lardan oluşan heyetle Büyük Halk Salonu'nda bir araya geldi. Trump, da görüşmeden önce yaptığı açıklamada, zirvede Şi'den Çin'i 'açmasını' isteyeceğini söylemişti.

Çinli lider Şi Cinping, Çin ve ABD'nin yapıcı, stratejik ve istikrarlı ilişkiler kuracağını, ikili ilişkilerin yeniden yapılandırılması gerektiğini söyledi. Cinping, yeniden yapılandırmanın gelecekteki 3 yıl ve sonrasında Çin-ABD ilişkilerine yol göstereceğini söyleyerek iki tarafın da ticaret, tarım, sağlık ve turizm gibi alanlarda iş birliğini genişleteceğini belirtti.

TAYVAN SİLAHLI ÇATIŞMAYA SÜRÜKLEYEBİLİR Mİ?

Çin ve ABD arasındaki en büyük sorunlardan biri olan Tayvan'a dair de konuşan Şi Cinping, 'ABD'yi Tayvan sorununu son derece ihtiyatlı bir şekilde ele almaya çağırıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Çin'in hak iddia ettiği ve ABD'nin silahlandırdığı Tayvan konusunda Şi Cinping, ABD Başkanı Trump'a Tayvan'ın ABD-Çin ilişkilerindeki en önemli konu olduğunu ve kötü ele alınması durumunda çatışmaya ve son derece tehlikeli bir duruma yol açabileceğini söyledi.

Trump, ABD ile İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan ve İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'da tırmanan savaşın, kırılgan ateşkes süreci içinde halen çözüme kavuşturulamadığı dönemde, ülkesinin stratejik rakibi Çin'i ziyaret ediyor.

Daha önce 31 Mart-2 Nisan tarihlerinde yapılacağı bildirilen fakat Trump'ın İran'daki savaşla ilgilenmesi gerektiği gerekçesiyle ertelenen ziyarette, Orta Doğu'daki savaşın önemli bir gündem maddesi olarak zirvede yer aldı.

'ABD VE ÇİN, İRAN'IN NÜKLEER SİLAHA SAHİP OLMAMASI KONUSUNDA ANLAŞTI'

Çin devlet televizyonundan yapılan ve fazla detayın verilmediği açıklamada, Şi Cinping ve Trump'ın Ortadoğu'daki durumu, İran Savaşı'nı, Ukrayna Savaşı'nı ve Kore yarımadasındaki durum hakkında görüş paylaşımında bulunduğu da ifade edildi.

Bir Beyaz Saray yetkilisi tarafından yapılan açıklamada, Trump'ın Şi Cinping ile olan görüşmesinin iyi geçtiği, iki ülkenin de İran'ın asla nükleer silaha sahip olamayacağı konusunda anlaştığı açıklandı.

Beyaz Saray'ın açıklamasında Tayvan konusuna yer verilmediği görüldü.